ناخنک چشم چیست؟
ناخنک چشم یا پتریژیوم (Pterygium) یک زائدهی گوشتی به رنگ صورتی یا مایل به سفید است که از بخش داخلی چشم (ناحیه صلبیه یا سفیدی چشم) شروع شده و به سمت قرنیه گسترش پیدا میکند. این بیماری معمولاً خوشخیم است، اما در صورت رشد زیاد میتواند بینایی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
علائم ناخنک چشم
علائم پتریژیوم ممکن است در هر فرد متفاوت باشد، اما رایجترین آنها عبارتند از:
- احساس جسم خارجی یا سوزش در چشم
- قرمزی و التهاب
- خشکی چشم
- تاری دید (در موارد پیشرفته)
- خارش یا تحریک چشم
- حساسیت به نور (فوتوفوبیا)
علت ایجاد ناخنک چشم
عوامل مختلفی میتوانند در بروز این عارضه نقش داشته باشند، از جمله:
- قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید (اشعه UV) (مهم ترین علت)
- گرد و غبار و آلودگی هوا
- باد شدید و خشک
- خشکی مزمن چشم
- عوامل ژنتیکی و خانوادگی

تصویری از جراحی ناخنک توسط دکتر دریاباری
چه افرادی بیشتر در معرض خطرند؟
- کسانی که در مناطق گرم و آفتابی زندگی میکنند (نزدیک به خط استوا)
- کارگران فضای باز (کشاورزان، کارگران راهسازی، ملوانها و…)
- افرادی که از عینک آفتابی یا محافظ چشم استفاده نمیکنند
روشهای پیشگیری از ناخنک چشم
برای جلوگیری از ابتلا یا تشدید ناخنک، رعایت نکات زیر توصیه میشود:
- استفاده از عینک آفتابی با فیلتر UV
- محافظت از چشمها در برابر گرد و غبار و باد (مثلاً با کلاه لبهدار)
- استفاده از قطرههای اشک مصنوعی برای حفظ رطوبت چشم
- اجتناب از مواجهه مستقیم و طولانیمدت با آفتاب
- استفاده از عینک ایمنی برای افرادی که با دستگاه جوش کار میکنند
درمان ناخنک چشم
درمان بسته به شدت بیماری متفاوت است:
۱. درمان دارویی
در مراحل ابتدایی، پزشک ممکن است قطرههای ضد التهاب یا روانکننده تجویز کند تا علائم کاهش یابد. به خاطر داشته باشید د. طبق آخرین مطالعات دکتر دریاباری و همکاران به این نتیجه رسیدند که درمان دارویی باعث از بین رفتن کامل ناخنک نمیشود. در صورت تمایل به مطالعه بیشتر میتوانید از این لینک به مقاله اصلی دسترسی داشته باشید.
۲. جراحی
اگر ناخنک رشد زیادی داشته باشد و روی قرنیه تأثیر بگذارد یا باعث کاهش دید شود یا باعث آستیگمات شود و یا حتی باعث قرمزی مداوم چشم شود، جراحی برداشتن ناخنک توصیه میشود.
معمولاً این جراحی ساده و سرپایی است، اما امکان بازگشت ناخنک وجود دارد.
در این دو ویدیو میتوانید جراحی زنده ناخنک از طریق تکنیک های مختلف را توسط دکتر دریاباری مشاهده کنید:
آیا ناخنک خطرناک است؟
در اغلب موارد، ناخنک بیماری خطرناکی نیست، اما در صورت پیشرفت، میتواند موجب تحریف قرنیه، کاهش دید و در موارد نادر، دوبینی شود. پس پیگیری پزشکی اهمیت زیادی دارد.
سخن پایانی
ناخنک چشم گرچه بیماری شایعی در نواحی گرم و خشک است، اما با مراقبتهای ساده میتوان از آن پیشگیری کرد یا از پیشرفت آن جلوگیری نمود. استفاده منظم از عینک آفتابی و مرطوب نگه داشتن چشم مهمترین راهکارهای پیشگیری از این عارضه هستند. در صورت بروز علائم، مشورت با چشمپزشک ضروری است.

